Aandacht & gewoontes
Liever een stroomstoot dan een kwartier stilzitten
Even helemaal niks. Geen telefoon, geen mail, een kwartier alleen met je gedachten. Klinkt als vakantie.
Onderzoekers gaven studenten precies dat, in een kale kamer. Met één extraatje: een knop die een stroomstootje gaf. Die schok hadden ze vooraf gevoeld, en ze zeiden dat ze geld overhadden om hem nooit meer te krijgen.
Je raadt nooit hoeveel er toch drukten.
De kamer met de knop
Twaalf van de achttien mannen drukten minstens één keer. Bij de vrouwen was het een kwart [1].
drukten minstens één keer op de knop.
drukten minstens één keer op de knop.
Eén man drukte 190 keer. Dat is elke vijf seconden, een kwartier lang.
Wij zeggen dus dat we rust willen, maar zodra we die krijgen, zoeken we de knop. Het was wel een kleine groep studenten, en een deel drukte misschien gewoon uit nieuwsgierigheid.
Tien dagen zonder knop
Ik heb de lange versie gedaan. Twee keer. Een Vipassana-retraite: tien dagen stilte, waarin je zit en let op wat je voelt. Er is geen knop. Daar zie je wat je hoofd de hele dag doet. Het fijne moet blijven en het vervelende moet weg. Verlangen en afkeer, heet dat.
Mijn rug gaf de beste les. Van het zitten kreeg ik helse pijn, en alles in mij wilde dat het ophield. Toen ik stopte met vechten en alleen nog keek, verdween de pijn. Daarna ging mijn ego achterin zitten. Ik voelde elke sensatie in mijn lijf. En ik had lol met mezelf, op een plek waar niemand iets zegt.
Wat het oplevert
Mijn rug is geen bewijs. Gelukkig is er meer dan mijn rug.
Het best onderzocht is MBCT: een training van acht weken die meditatie combineert met cognitieve therapie. Onderzoekers volgden 1.258 mensen die al vaker depressief waren geweest. Wie de training deed, had daarna ongeveer 30 procent minder kans op een nieuwe depressie [2].
minder kans op een nieuwe depressie, bij 1.258 mensen die al vaker depressief waren geweest.
In een ander onderzoek kreeg de ene helft de training en bleef de andere helft antidepressiva slikken. Na twee jaar was er geen verschil in terugval [3].
Acht weken oefenen met stilzitten deed het daar dus niet slechter dan medicijnen. Het staat in Nederland dan ook in de richtlijn voor depressie.
En bij andere klachten? Een overzicht van 47 onderzoeken vond na meditatiecursussen minder angst, minder somberheid en minder pijn [4]. Een kleiner effect, maar wel voor iets waar je alleen een stoel voor nodig hebt.
Fijn is het niet altijd: ruim een kwart van de mensen die regelmatig mediteren had er ooit een bijzonder onprettige ervaring door, en na een retraite vaker [5].
De knop zit tegenwoordig in je broekzak. Mediteren is oefenen in niet drukken.
Probeer dit
- Wacht één keer per dag twee minuten zonder telefoon, in de rij of bij de waterkoker.
- Wil je je telefoon pakken? Dat is jouw knop. Kijk er even naar voordat je drukt.
- Eet één maaltijd zonder scherm.
- Heb je psychische klachten of gebruik je medicijnen? Overleg met je huisarts voordat je iets verandert of een retraite boekt.
Meer over opletten bij het eten: Eten met aandacht.
Bronnen
- Wilson, T.D., Reinhard, D.A., Westgate, E.C., Gilbert, D.T., Ellerbeck, N., Hahn, C., Brown, C.L., & Shaked, A. (2014). Just think: the challenges of the disengaged mind. Science, 345(6192), 75–77.
- Kuyken, W., en collega's (2016). Efficacy of mindfulness-based cognitive therapy in prevention of depressive relapse: an individual patient data meta-analysis from randomized trials. JAMA Psychiatry, 73(6), 565–574.
- Kuyken, W., en collega's (2015). Effectiveness and cost-effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy compared with maintenance antidepressant treatment in the prevention of depressive relapse or recurrence (PREVENT): a randomised controlled trial. The Lancet, 386(9988), 63–73.
- Goyal, M., Singh, S., en collega's (2014). Meditation programs for psychological stress and well-being: a systematic review and meta-analysis. JAMA Internal Medicine, 174(3), 357–368.
- Schlosser, M., en collega's (2019). Unpleasant meditation-related experiences in regular meditators: prevalence, predictors, and conceptual considerations. PLOS ONE, artikel e0216643.
Deel dit artikel
Een vraag of aanvulling?
Mail me